Oorlog op het water

Rondvaartpiraten.

Op een zonnige zondagmiddag in het najaar is het een drukte van belang op het water van de Oudezijds Voorburgwal. Het is bijna file-varen; sommige bewoners schuwen niet de gracht te vergelijken met de A2 van Amsterdam naar Utrecht.
Behalve alle varende boten ligt er ook een groot aantal aan de kade. Niet alleen boten en sloepen van particulieren die hier hun ligplaats hebben, maar steeds meer schuiten van commerciële rederijen die langs deze gracht hun (al dan niet legale) op- en afstapplaatsen hebben opgeëist.

Achter hotel Krasnapolsky ligt een schuit van rederij Friendship. Een meisje met een kort rokje, wit-blauw gestreepte sokken en met op haar krullen een witte kapiteinspet, spreekt mensen aan en probeert ze te verleiden tot een boottochtje van vijftien euro. Dat is bij het ‘sjieke’ Friendship dan wel exclusief de drank die in elegante koelers open en bloot op het dek staat. Als er zo’n dertig à veertig mensen in de boot zitten, vertrekken ze. Onmiddellijk wordt de vrijgekomen plaats ingenomen door een nieuwe boot die al ligt te wachten.
Niet alleen achter Krasnapolsky, maar ook voor de winkel van brouwerij De Prael en achter de Oude Kerk liggen verschillende boten. De ‘Smokeboat’, van Boatamsterdam.com, en de boten van Floating Amsterdam hebben een mindere uitstraling en bieden allemaal ongeveer hetzelfde: een rondvaart van een uur met drank. De kademuur is een permanente aanlegsteiger voor toeristenboten geworden.

Waar komt deze tsunami van nieuwe rondvaartboten toch opeens vandaan? vraagt menigeen zich af. Mag dit allemaal maar zo? En wat heeft de buurt eraan, behalve nog meer drukte?

Vergunningen
De eerste vraag vergt wat uitleg. Tot 2015 had de gemeente Amsterdam een aantal rondvaartrederijen een vergunning verleend en daarmee was de kous wat de gemeente betreft af. Dat wil zeggen: het maximum aantal vergunningen was vergeven. Bovendien waren deze vergunningen uitgedeeld voor onbepaalde tijd. Kortom: de markt voor rondvaarten zat helemaal op slot.
Een slimme ondernemer nam hier echter geen genoegen mee. Hij stapte in 2011 naar de rechter, met de eis het vergunningensysteem van de gemeente zodanig te veranderen dat ook nieuwkomers een kans kregen. Uiteindelijk kreeg deze ondernemer in 2015 gelijk van de rechter en kon de gemeente niet veel anders dan ook nieuwe ondernemers een vergunning te verstrekken.
Zo verschenen er opeens tal van nieuwe rederijen en dus ook steeds meer boten in de grachten van Amsterdam. Daarbij valt op dat dit vooral open boten zijn, waar de drankflessen letterlijk aan dek staan. De grachten – die toch al redelijk vol waren – zijn opeens nog drukker geworden, in een binnenstad die toch al zowat uit z’n voegen barst.
De toevloed van al die nieuwe rondvaartbedrijfjes heeft geleid tot flink wat irritatie. Het lijkt wachten op een eerste rel à la de taxioorlog.

Op- en afstapplaatsen
De Oudezijds Achterburgwal is al jaren afgesloten. En de drukte op het water van de Oudezijds Voorburgwal is met het nieuwe aanbod van rondvaarten nog verder toegenomen.
Niettemin heeft de gemeente in al zijn wijsheid besloten drie op- en afstapplaatsen voor deze nieuwe rederijen te moeten creëren op de Oudezijds Voorburgwal: één achter Krasnapolsky, één bij The Grand en één tegenover de winkel van De Prael.
Bovendien zijn er nog twee op- en afstapplaatsen op de Kloveniersburgwal en nog eens drie in het open havenfront tegenover het Centraal Station. Daarvan worden er overigens twee volledig geconfisqueerd door de grote rederijen Stromma en Lovers.
Het besluit om op de Oudezijds Voorburgwal op- en afstapplaatsen te bestemmen, is niet afkomstig van Waternet, maar valt onder de verantwoordelijkheid van het stadsdeel. Boten mogen slechts ’kortstondig’ blijven liggen; in de praktijk zouden dat vijftien minuten mogen zijn. Reclameborden plaatsen op de wallenkant is verboden. En evenmin mag er worden ge’propt’. Dat wil zeggen: voorbijgangers mogen niet worden uitgenodigd om op de boot te stappen.
Ten vierde mag men geen passagiers laten op- en afstappen op een plek die geen officiële op- en afstapplaats is. Wat de Oudezijds Voorburgwal betreft, is dat dus op geen enkele plek behalve bij Krasnapolsky, The Grand en De Prael.
De handhaving van deze regels is in handen van Waternet, indien de zaak ‘watergerelateerd’ is. Zodra er zich iets afspeelt op de wallenkant, is het een zaak van de reguliere Handhaving.

Proppen
Tot zover de officiële regels. En dan nu de praktijk.
Een kleine verkenning leert al snel dat er, zoals niet ongebruikelijk in dit stadsdeel, tal van overtredingen zijn van de bovengenoemde regels en dat er bovendien, ook al niet ongebruikelijk, helemaal niets gehandhaafd lijkt te worden.
Dus liggen er ook boten aan de kade bij de Oude Kerk waar geen officiële op- en afstapplaats is, maar waar desalniettemin vrolijk passagiers op- en afstappen. Dat is niet één keer het geval, maar dat gebeurt dag in dag uit.
Er wordt gepropt op de kades, ook al wordt dat bij navraag stellig ontkend door de betreffende reders. Het is vooral smeuïg aangekleed vrouwvolk dat een wervende rol vervult. En als er een plukje dames voorbij loopt is de kapitein van het schip niet te beroerd om daarbij een handje te helpen.
De regel dat een boot er maximaal vijftien minuten mag liggen, lappen de schippers stelselmatig aan hun laars.
Tot slot zijn er ook meldingen dat de vuilniszakken van de plezierschuiten her en der lukraak op de kade worden gedumpt.
Bootbestuurders en proppers die er door passanten op worden aangesproken, reageren met nors stilzwijgen als duidelijk wordt dat dit geen nieuwe passagiers maar nieuwsgierige buurtbewoners zijn.

Kiespijn
En dan blijft de vraag: wat heeft een drukke buurt te winnen aan dit soort activiteiten? Het antwoord is kort en bondig: niks. De toch al door toeristen totaal overbevolkte Wallenbuurt kan dit soort extra magneten van nieuw toeristenvolk missen als kiespijn. De toeristenboten maken het alleen maar drukker en zorgen voor nog grotere overlast. Als wethouder Ollongren echt serieus werk wil maken van de strijd tegen de drukte, zou ze in plaats van de cosmetische ingrepen die ze nu voorstelt, beter de op- en afstapplaatsen in het Wallengebied kunnen opheffen.

Maar first things first. Dus laten we eens beginnen met handhaven van de bestaande regels. Dat zou al een belangrijke stap voorwaarts zijn.

 

Drijvende bierfiets
Minze Koopman woont met vrouw en kinderen al 35 jaar op de Oudezijds Voorburgwal:
‘De hele dag, tot laat in de avond, varen hier de boten af en aan. Geregeld stapt zo’n groep luidruchtig van de boot. Want het is, als je het nuchter bekijkt, een drijvende bierfiets. Ruimte om dertig man op en af te laten stappen is er niet, dus staan ze op de weg.
In het begin werd op de plek een los bord neergezet. Inmiddels staat het bord stevig verankerd en zit er een dame bij om te werven, zodat het erop lijkt dat het een officiële aanlegsteiger is. De Horeca-overlastlijn gebeld. Reactie: We kunnen er niets aan doen, want de drank wordt aan boord geschonken. Waternet gebeld: We kunnen er niets aan doen, want het bord staat op de wal. Van handhaving is geen sprake, de openbare ruimte wordt toegeëigend en de bewoner is de dupe.’

Verkeerd signaal
Vanzelfsprekend hebben we ook de reders om commentaar gevraagd. Frans Heijn, van de Verenigde Rederijen Amsterdam (VRA) zegt ook weinig gelukkig te zijn met de huidige gang van zaken. Heijn vindt overigens niet dat de boten een aanzuigende werking zouden hebben: ‘Het is niet zo dat we mensen oppikken op de Prinsengracht om ze vervolgens op de Wallen te droppen.’ Het idee dat de rederijen niet zouden bijdragen aan de drukte is overigens een argument dat door bewoners wordt bestreden.
Hij vindt het wel raar dat er nieuwe vergunningen worden uitgegeven maar geen nieuwe afvaartlocaties. ‘Waternet heeft geen flauw idee hoe ze nieuw beleid gaan maken en handhaving is er eigenlijk gewoon niet. Het adverteren met drank mag, en na een uur staan de gasten weer op de wal, maar het geeft een verkeerd signaal. Ik wil heel duidelijk zijn: De VRA is tegen op- en afstappen op plekken waar dit niet mag en ook tegen proppen. We zijn, net als de bewoners, voor een strikte handhaving tegen dit soort praktijken.’

Geen reactie

Laat een bericht achter

E-mailadressen worden niet gepubliceerd.

VOLG ONS OP