Initiatieven met een knipoog

Positief toerisme

Begin juni verscheen The Untourist Guide to Amsterdam: een alternatief voor het consumptieve massatoerisme. De auteurs Elena Simons en Eelko Hamer willen dat toeristen ook iets positiefs en productiefs kunnen doen voor de stad.

The Untourist Guide to Amsterdam is een kleurig uitgegeven, Engelstalig gidsje met tal van activiteiten voor de Untourist. Neem de rondvaart met Stichting Plastic Whale, waarbij plastic uit de grachten wordt gevist. Of de lach-workshop met ‘locals’; de wandeling met een lokale bejaarde; het onkruid wieden in de tuinen van West; of de rondvaart in een bootje dat ooit over de Middellandse Zee zwierf, met een vluchteling als gids.
Ook kan de toerist een stadsduif leren plukken en bereiden bij de Keuken van het Ongewenst Dier, of afval verzamelen en inleveren bij de Upcycle Shop en daar een souvenir van maken.
In de gids staan tips voor tal van vrolijke activiteiten, zoals de Crazy Handshake met voorbijgangers op de Magere Brug en karaoke dansen of een film kijken met ongedocumenteerde migranten.
Het ‘voor één dag trouwen met een Amsterdammer’ heeft veel publiciteit gekregen in binnen- en buitenland. Daarbij is het idee dat het bruidspaar na de feestelijke ceremonie iets leuks gaat ondernemen. Zo kan de relatie tussen bezoekers en locals verbeteren en leren ze meer over elkaars cultuur.

Maatschappelijk ondernemer Elena Simons (41) staat erom bekend dat zij problemen met humor te lijf gaat. Met haar stichting Wonder lanceerde zij spraakmakende initiatieven voor een mooiere wereld. Niet klagen, maar energie omzetten in inspirerende acties is haar credo en wat betreft Untourism vooral: Change with a Smile. Eerder publiceerde Simons Pret met moslims en Alle grote wereldproblemen en hun oplossingen.
Samen met Simons zijn ook innovatiestrateeg en mede-auteur Eelko Hamer en Sabine Linz, partner bij Stichting Wonder, de trekkers van Untourism.
Simons: ‘Toen we het idee voor Untourism kregen, ontdekten we iets bedacht te hebben dat niet bestaat, behalve Plastic Whale. We zijn toen eerst allerlei mogelijke goede doelen en sociale initiatieven bij elkaar gaan halen met de vraag Wat zou jij toeristen kunnen laten doen?’ Haar gedrevenheid zit in het aanjagen en enthousiasmeren. De gemeente, hotels en bewoners erbij betrekken. Activeren van de toeristenbranche. Koppelingen maken tussen bewonersverenigingen of mensen die duurzame activiteiten ontwikkelen met bijvoorbeeld hotels en Tours & Tickets.  Onderzoeken hoe je toeristen op een leuke manier aan het werk kunt zetten.
Zo speelt Simons met de gedachte om hotels te interesseren om aan stagparty’s, de beruchte vrijgezellenfeesten, een extra dag aan te bieden. Deelnemers kunnen daar dan met een stevig ontbijt een mogelijke kater verdrijven en vervolgens gaan brainstormen en co-creëren over hoe zij een positieve, creatieve en actieve bijdrage aan de stad kunnen leveren. ‘Tot nu toe hebben we alles gedaan met 5000 euro, zonder formele organisatie. We zijn nu bezig met het bedenken van een verdere strategie en focus. Hoe kunnen we het beste activeren, communiceren en verbinden?’

Katjalisa Reiter was de eerste die Untourism ‘een beweging’ noemde, aldus Simons. Reiter (34) is van origine antropoloog en werkt al jaren als gids. Samen met collega Berber Hidma richtte zij Tours that Matter op, waarmee zij een alternatief willen bieden voor het groeiende probleem van het massatoerisme. Sinds eind september kunnen er tours worden geboekt.
Hidma (32) is afgestudeerd in rechten en filosofie: ‘Na mijn studie leek het me leuk om even te gaan gidsen, maar dat is inmiddels zes jaar. Ik merkte dat ik m’n academische kennis prima kon inzetten bij het vertellen van mooie historische verhalen waarbij ik mensen ook laat reflecteren. Er wordt gelachen en er wordt gehuild bij mijn tours. Het is geweldig om mee te maken hoe mensen nieuwe ideeën en inzichten krijgen, bijvoorbeeld over ons gedoogbeleid, tolerantie, de abortuswetgeving en hoe we trachten om te gaan met ons slavernijverleden. Ik geniet van alle mooie ontmoetingen die ik dagelijks met mensen heb.’
Toen Hidma in 2013 als gids begon bij Sandemans, deed ze twee tours per dag. Nu zijn er elk uur volgeboekte tours. De wisselwerking en het contact met toeristen is navenant minder.
Haar ervaring is dat de meeste toeristen zeker niet tot last willen zijn. Ze merken dat Amsterdammers hen beu zijn en korzelig en chagrijnig reageren. Hidma: ‘Bij onze tours gaan we in op maatschappelijk actuele thema’s als migratie, kolonisatie, duurzaamheid en vrouwenemancipatie, waarbij we vertellen over de Nederlandse historie. Onze missie is om vastgeroeste ideeën, taboes en stereotypen te doorbreken. Het gaat ons erom reizigers en bewoners daarbij te verbinden en met bezoekers het gesprek aan te gaan over dingen die er toe doen.’

Hidma: ’Wij willen toeristen uit de binnenstad weghalen en meer laten ervaren van de buitengebieden, waar ze normaal gesproken niet komen. Bij het voorbereiden van de tours zijn we in verschillende buurten op onderzoek uitgegaan. Waar heeft de buurt behoefte aan en wat willen ze vooral niet? Onze contactpersoon in de Czaar Peterbuurt, die daar al vijftig jaar woont, vertelde ons dat de buurt weliswaar geweldig is opgeknapt en veel bijzondere winkeltjes en kleine musea heeft, maar nauwelijks bezoekers trekt. Daar zijn ze blij met toeristen.’Untourism krijgt wereldwijd aandacht. Begin oktober is Simons keynote speaker, een van de inleidsters op de conferentie Tomorrow’s Urban Travel 2019 in Kopenhagen en vertelt ze over een nieuwe verschuiving in het toerismemodel: toerisme beschouwen als een middel voor actieve bijdrage in plaats van passieve consumptie. En om vrije tijd te transformeren in prachtige, wereldveranderende avonturen en bezoekers te verwelkomen als vrolijke changemakers. Simons: ‘Geweldig, al die buitenlandse uitnodigingen. Dat geeft echt een boost. Maar onze prioriteit ligt bij Amsterdam. Met name in de binnenstad is het chagrijn over de toeristen en de overlast dusdanig, dat mensen bij alles afwerend zijn. Daar moeten we volop mee in gesprek.’
De initiatiefnemers merken dat het verbinden van activiteiten en boekingsmogelijkheden nog niet zo wil vlotten. Alleen Plastic Whale is constant overboekt. Verder is de ervaring dat mensen die de stad voor het eerst bezoeken, vooral naar de bekende plekken gaan. Kansen liggen er vooral bij terugkerende toeristen en bezoekers uit Nederland.
Simons: ‘Amsterdam Visitor Marketing heeft ons aangeboden om korte informatieve promotievideo’s over Untourism te vertonen op schermen bij 120 hotels. En er zijn hotels die graag gekoppeld willen worden met de activiteiten in hun buurt.’

Meer informatie: untouristguide.comen toursthatmatter.com.
Wie mee wil denken of ideeën heeft voor Untourism kan mailen naar elena@wonder.nl.

Geen reactie

U kunt geen reactie achterlaten

VOLG ONS OP